Regels
Schijnzelfstandigheid en de wet DBA
Sinds 2025 controleert de Belastingdienst weer of zzp'ers niet eigenlijk in loondienst werken. Wat dat betekent, waar ze op letten en wat je zelf kunt doen.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Je bent schijnzelfstandig als je op papier als zzp'er werkt, maar in de praktijk werkt zoals een werknemer. Dan is er eigenlijk een arbeidsovereenkomst, met alle gevolgen voor loonheffingen, premies en rechten.
Niet de naam van het contract telt, maar hoe je echt werkt. Een overeenkomst van opdracht helpt dus niet als de praktijk anders is.
Wat is er sinds 2025 veranderd?
Jarenlang handhaafde de Belastingdienst nauwelijks op de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Sinds 1 januari 2025 is dat voorbij: de Belastingdienst controleert weer en kan naheffen bij de opdrachtgever. Daarom zijn veel opdrachtgevers voorzichtiger geworden met het inhuren van zzp'ers.
Er ligt ook een wetsvoorstel om de regels te verduidelijken (de wet VBAR). Wanneer en in welke vorm dat ingaat, is nog niet zeker.
Waar wordt op gelet?
Belangrijk is of er sprake is van werkgeversgezag: bepaalt de opdrachtgever hoe, wanneer en waar je werkt? En werk je ingebed in de organisatie, met dezelfde taken als vaste medewerkers, voor langere tijd?
Daar tegenover staat ondernemerschap: heb je meerdere opdrachtgevers, bepaal je je eigen tarief en voorwaarden, loop je ondernemersrisico, gebruik je je eigen spullen, doe je aan acquisitie en heb je een eigen website of netwerk?
Wat kun je zelf doen?
Laat in je administratie zien dat je ondernemer bent: facturen aan verschillende klanten, offertes, eigen kosten voor materiaal en opleiding, een eigen tarief. Houd je uren bij, ook voor acquisitie en administratie.
Spreek met je opdrachtgever af wat je oplevert, niet hoe je je werk doet. En werk niet jarenlang fulltime voor één opdrachtgever aan het werk dat zijn eigen mensen ook doen.
Ondernemer voor de inkomstenbelasting
Los van de wet DBA kijkt de Belastingdienst bij je aangifte inkomstenbelasting of je ondernemer bent. Alleen dan krijg je de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Daarvoor tellen vergelijkbare punten: meerdere opdrachtgevers, zelfstandigheid, ondernemersrisico en de tijd die je erin steekt.
Vragen over schijnzelfstandigheid
Krijg ik als zzp'er een boete bij schijnzelfstandigheid?
De Belastingdienst richt zich in eerste instantie op de opdrachtgever: die moet bij een verkapte arbeidsovereenkomst loonheffingen afdragen. Voor jou kan het betekenen dat je geen ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, en dus geen ondernemersaftrek krijgt.
Helpt een modelovereenkomst?
Een goedgekeurde modelovereenkomst kan helpen om afspraken vast te leggen, maar alleen als je ook echt zo werkt. De praktijk is beslissend.
Hoeveel opdrachtgevers moet ik hebben?
Daar is geen vast aantal voor. Meerdere opdrachtgevers per jaar maken het wel veel aannemelijker dat je ondernemer bent.
Laat zien dat je ondernemer bent
In Belasty staan je facturen, offertes, kosten en uren bij elkaar: precies wat je nodig hebt om je ondernemerschap te onderbouwen. 30 dagen gratis.